Máy X-ray không chỉ phát hiện dị vật: Máy X-ray kiểm tra thiếu sản phẩm và lỗi hình dạng
Xem thêm thông tin về máy X ray
Máy X-Ray Trong Công Nghiệp Thực Phẩm – Kiểm Soát Dị Vật
Máy X-ray có thể làm được nhiều hơn bạn nghĩ
Khi nhắc đến máy X-ray công nghiệp, nhiều người chỉ nghĩ đến chức năng phát hiện dị vật như kim loại, thủy tinh, đá hay xương trong thực phẩm.
Thực tế, hệ thống X-ray hiện đại còn có thể thực hiện đồng thời nhiều hạng mục kiểm tra khác như:
- Máy X-ray Kiểm tra thiếu sản phẩm trong bao bì.
- Kiểm tra thiếu số lượng.
- Kiểm tra sản phẩm bị vỡ.
- Kiểm tra sản phẩm bị sứt, thiếu một phần.
- Kiểm tra khối lượng tương đối của sản phẩm.
Nhờ đó, chỉ với một lần quét, nhà máy có thể phát hiện đồng thời nhiều lỗi chất lượng mà không cần lắp thêm nhiều thiết bị kiểm tra riêng.
Chúng tôi cung cấp khoảng mười chức năng kiểm tra liên quan đến các mặt hàng bị thiếu và hình dạng sản phẩm, và chúng tôi nhận được ngày càng nhiều câu hỏi về việc nên chọn chức năng nào trong số các tùy chọn này.
Bài viết này giải thích từng chức năng của hệ thống X-ray của chúng tôi bằng các ví dụ thực tế.
Đối với việc phát hiện số lượng, phát hiện khối lượng, đo trọng lượng ảo tương đối và kiểm tra hình dạng, chúng ta sẽ xem xét nên chọn chức năng nào dựa trên ứng dụng và các chi tiết cần kiểm tra.
Việc kiểm tra bao bì, nhằm phát hiện các lỗi niêm phong, sẽ được giới thiệu vào một dịp khác.
Vì sao cần có máy X-ray kiểm tra thiếu sản phẩm và lỗi hình dạng?
Trong sản xuất thực phẩm, ngoài nguy cơ có dị vật, doanh nghiệp còn thường gặp những lỗi như:
- Bao bì thiếu một gói sản phẩm.
- Thiếu nguyên liệu bên trong.
- Bánh bị vỡ.
- Sản phẩm bị sứt góc.
- Hàm lượng sản phẩm trong khay không đồng đều.
Nếu những sản phẩm này đến tay khách hàng sẽ gây khiếu nại, ảnh hưởng đến uy tín thương hiệu và làm tăng chi phí thu hồi sản phẩm.
Máy X-Ray giúp phát hiện các lỗi này ngay trên dây chuyền trước khi sản phẩm được đóng gói hoàn thiện.
Các chức năng kiểm tra và mục đích sử dụng
Tùy theo từng loại sản phẩm và lỗi cần phát hiện, hệ thống X-Ray sẽ sử dụng các chế độ kiểm tra khác nhau.
Dưới đây là 5 chức năng phổ biến cùng mục đích sử dụng của từng chức năng.
1. Kiểm tra số lượng sản phẩm (Count Inspection) Máy x-ray kiểm tra thiếu sản phẩm
Mục đích
Kiểm tra xem trong bao bì có đủ số lượng sản phẩm hay không.
Hệ thống sẽ đếm số lượng hình ảnh (bóng) của từng sản phẩm trên ảnh X-Ray.
Phù hợp với
- Khay có nhiều bánh.
- Hộp nhiều thanh kẹo.
- Khay nhiều viên thuốc.
- Vỉ nhiều sản phẩm tách rời nhau.
Ví dụ
Một khay tiêu chuẩn có:
✔ 10 chiếc bánh
Nếu chỉ còn:
❌ 9 chiếc
Máy X-Ray sẽ phát hiện ngay sản phẩm bị thiếu.
Kiểm đếm
Xác định các khuyết tật liên quan đến số lượng dựa trên số lượng bóng
2. Kiểm tra lượng sản phẩm (Quantity Inspection) Máy X-ray kiểm tra thiếu sản phẩm
Mục đích
Kiểm tra xem lượng nguyên liệu trong sản phẩm có đủ hay không.
Thay vì đếm số lượng, hệ thống sẽ đánh giá độ dày tổng thể của sản phẩm trên ảnh X-Ray.
Phù hợp với
- Khay cơm.
- Hộp salad.
- Khay thực phẩm.
- Sản phẩm có độ dày đồng đều.
Ví dụ
Một khay cơm bình thường dày khoảng: 30 mm
Nếu cơm bị thiếu khiến phần giữa chỉ còn: 20 mm
Máy sẽ cảnh báo sản phẩm không đạt.
Phát hiện xem có các bộ phận nào mỏng hơn tiêu chuẩn bằng cách quan sát độ dày tổng thể.
3. Kiểm tra khối lượng tương đối (Relative Virtual Weight Inspection) Máy X-ray kiểm tra thiếu sản phẩm
Mục đích
Kiểm tra sản phẩm nặng hoặc nhẹ bất thường so với mẫu chuẩn.
Khác với cân kiểm tra trọng lượng (Checkweigher), máy X-Ray không cân trực tiếp mà ước tính khối lượng thông qua lượng tia X đi xuyên qua sản phẩm.
Chức năng này rất hiệu quả khi sản phẩm có độ dày không đồng đều hoặc các nguyên liệu chồng lên nhau.
Phù hợp với
- Cá phi lê.
- Hải sản đông lạnh.
- Thịt tẩm bột.
- Rau củ đông lạnh.
- Thực phẩm đóng túi.
Ví dụ
Một túi tôm đông lạnh tiêu chuẩn có khối lượng khoảng:
✔ 500 g
Do các con tôm xếp chồng lên nhau nên không thể đánh giá chỉ bằng độ dày.
Máy X-Ray sẽ phân tích mật độ của toàn bộ sản phẩm.
Nếu lượng tôm bên trong ít hơn tiêu chuẩn:
➡ Máy sẽ phát hiện sản phẩm có khối lượng tương đối thấp và cảnh báo.
Tìm các vật phẩm nhẹ hơn hoặc nặng hơn dựa trên khối lượng tương đối của các sản phẩm có sắc thái khác nhau.
4. Kiểm tra sản phẩm bị vỡ (Split Shape Inspection) Máy X-ray kiểm tra thiếu sản phẩm
Mục đích
Phát hiện sản phẩm bị nứt hoặc vỡ.
Máy phân tích đường viền của sản phẩm trên ảnh X-Ray.
Khi sản phẩm bị vỡ, chu vi hình ảnh sẽ thay đổi và hệ thống sẽ nhận biết được.
Phù hợp với
- Bánh quy.
- Bánh gạo.
- Bánh snack.
- Các sản phẩm dễ gãy.
Ví dụ:
Một chiếc bánh nguyên vẹn sẽ có đường viền hoàn chỉnh.
Nếu bánh bị nứt đôi, tổng chiều dài đường viền tăng lên.
Máy X-Ray sẽ phát hiện sự thay đổi này.
Phát hiện khuyết tật dựa trên chiều dài chu vi của bóng (chiều dài tăng lên nếu bị vỡ)
5. Kiểm tra sản phẩm bị thiếu một phần (Broken Shape Inspection) Máy X-ray kiểm tra thiếu sản phẩm
Mục đích
Phát hiện sản phẩm bị sứt, mẻ hoặc thiếu một phần so với hình dạng tiêu chuẩn.
Máy sẽ so sánh hình dạng thực tế với mẫu chuẩn đã được cài đặt trước.
Phù hợp với
- Bánh quy.
- Chocolate.
- Bánh gạo.
- Bánh nướng.
- Các sản phẩm có hình dạng cố định.
Ví dụ
Một chiếc bánh quy tiêu chuẩn:
✔ Hình tròn hoàn chỉnh.
Nếu một góc bánh bị vỡ:
❌ Bánh vẫn còn nguyên một miếng nhưng bị mẻ cạnh.
➡ Máy X-Ray sẽ phát hiện hình dạng không đạt tiêu chuẩn và loại bỏ sản phẩm.
Phát hiện các điểm bất thường dựa trên các phần bị thiếu của bóng.
| Chức năng | Dùng khi nào? |
|---|---|
| Count Inspection | Kiểm tra đủ số lượng sản phẩm trong bao bì |
| Quantity Inspection | Kiểm tra lượng nguyên liệu hoặc lượng sản phẩm |
| Relative Virtual Weight Inspection | Kiểm tra sản phẩm nặng hoặc nhẹ bất thường |
| Split Shape Inspection | Kiểm tra sản phẩm bị nứt hoặc vỡ |
| Broken Shape Inspection | Kiểm tra sản phẩm bị sứt, mẻ hoặc thiếu một phần |
Thuật ngữ khối lượng tương đối (Relative Virtual Weight) là gì?
Nhiều người thường thắc mắc: Máy X-Ray không phải là máy cân, vậy làm sao biết sản phẩm nặng hay nhẹ?
Thực tế, máy X-Ray không đo trọng lượng thực tế như máy cân kiểm tra trọng lượng (Checkweigher). Thay vào đó, máy sẽ phân tích lượng tia X đi xuyên qua sản phẩm để ước tính lượng vật chất bên trong và so sánh với sản phẩm chuẩn.
Chức năng này được gọi là Kiểm tra khối lượng tương đối (Relative Virtual Weight).
Ví dụ dễ hiểu
Giả sử nhà máy chọn một sản phẩm đạt chuẩn làm mẫu:
- Trọng lượng thực tế: 100 g
- Hình ảnh X-Ray của sản phẩm này được lưu làm tiêu chuẩn.
Khi kiểm tra sản phẩm tiếp theo, hệ thống nhận thấy lượng tia X bị hấp thụ chỉ đạt khoảng 95% so với mẫu chuẩn.
Máy sẽ ước tính:
100 g × 95% = khoảng 95 g
Điều này cho thấy sản phẩm có lượng vật chất ít hơn so với mẫu chuẩn và có thể bị thiếu nguyên liệu hoặc thiếu sản phẩm bên trong.
Lưu ý: Đây không phải là trọng lượng đo bằng cân điện tử, mà là giá trị ước tính dựa trên hình ảnh X-Ray để phát hiện những sản phẩm nặng hoặc nhẹ bất thường.
Hiểu đơn giản
Có thể hình dung như sau:
- Máy cân kiểm tra trọng lượng (Checkweigher) giống như chiếc cân điện tử, cho biết chính xác sản phẩm nặng bao nhiêu gam.
- Máy X-Ray giống như “đôi mắt nhìn xuyên thấu”, giúp đánh giá bên trong sản phẩm có đủ vật chất hay không mà không cần mở bao bì.
Ví dụ:
Hai túi tôm đều ghi 500 g.
- Túi thứ nhất: tôm được xếp đầy, phân bố đồng đều.
- Túi thứ hai: tôm ít hơn hoặc có nhiều khoảng trống bên trong.
Máy X-Ray sẽ phát hiện sự khác biệt về mật độ vật chất và cảnh báo nếu sản phẩm có khối lượng tương đối thấp hơn mức tiêu chuẩn, ngay cả khi hình thức bên ngoài gần như giống nhau.
Lưu ý quan trọng
Nhiều người nhầm tưởng máy X-Ray có thể thay thế máy cân kiểm tra trọng lượng. Thực tế, hai thiết bị có nguyên lý hoạt động khác nhau:
- Máy cân kiểm tra trọng lượng: đo trọng lượng thực tế (g).
- Máy X-Ray: đánh giá khối lượng tương đối và cấu trúc bên trong thông qua hình ảnh tia X.
Trong nhiều dây chuyền thực phẩm hiện đại, hai thiết bị thường được kết hợp để vừa đảm bảo đúng trọng lượng, vừa phát hiện dị vật và các lỗi chất lượng khác.
Ví dụ thực tế về các chức năng kiểm tra của máy X-Ray
Để dễ hình dung, dưới đây là một số ví dụ minh họa bằng các sản phẩm thực tế trong ngành thực phẩm.
Lưu ý: Các hình ảnh chỉ mang tính minh họa để giải thích nguyên lý hoạt động của máy X-Ray, không phải dữ liệu từ một ca kiểm tra thực tế.
Ví dụ 1: Phát hiện thiếu sản phẩm trong khay nhiều ngăn
Trong hình minh họa, khay trứng tiêu chuẩn có 6 quả, nhưng thực tế chỉ còn 5 quả.
Máy X-Ray sẽ đếm số lượng sản phẩm trong từng vị trí và phát hiện ngay khay bị thiếu trứng, sau đó cảnh báo NG để loại bỏ khỏi dây chuyền.
Chức năng sử dụng: Count Inspection (Kiểm tra số lượng sản phẩm)
Ví dụ 2: Phát hiện sản phẩm thiếu định lượng
Hình minh họa là một bát cơm có lượng cơm thấp hơn mức tiêu chuẩn.
Máy X-Ray phân tích độ dày và mật độ của toàn bộ phần cơm, từ đó phát hiện sản phẩm có lượng cơm không đạt yêu cầu và cảnh báo NG.
Chức năng sử dụng: Quantity Inspection (Kiểm tra lượng sản phẩm)
Ví dụ 3: Phát hiện gói sản phẩm có khối lượng tương đối thấp
Trong ví dụ này, các viên bánh bên trong túi bị chồng lên nhau nên không thể xác định lượng sản phẩm chỉ bằng độ dày.
Máy X-Ray sẽ phân tích mật độ của toàn bộ sản phẩm để ước tính khối lượng tương đối. Nếu lượng sản phẩm ít hơn mức cài đặt, hệ thống sẽ đánh dấu NG.
Chức năng sử dụng: Relative Virtual Weight Inspection (Kiểm tra khối lượng tương đối)
Ví dụ 4: Phát hiện sản phẩm bị vỡ
Hình minh họa cho thấy chiếc bánh đã bị gãy một phần.
Máy X-Ray so sánh hình dạng của sản phẩm với mẫu chuẩn và phát hiện bánh không còn nguyên vẹn, sau đó cảnh báo NG để loại bỏ sản phẩm lỗi.
Chức năng sử dụng: Split Shape Inspection (Kiểm tra sản phẩm bị vỡ)
Ví dụ 5: Phát hiện sản phẩm bị khuyết một phần
Trong hình minh họa, chiếc bánh bị khuyết một góc nhưng không bị tách thành nhiều mảnh.
Máy X-Ray sẽ so sánh hình dạng sản phẩm với mẫu chuẩn và phát hiện phần bị thiếu, sau đó cảnh báo NG để loại bỏ sản phẩm không đạt chất lượng.
Chức năng sử dụng: Broken Shape Inspection (Kiểm tra sản phẩm bị khuyết một phần)
Lưu ý: Chức năng này có thể kết hợp với Split Shape Inspection để tăng khả năng phát hiện các lỗi liên quan đến hình dạng sản phẩm.
- Split Shape Inspection: Phát hiện sản phẩm bị nứt, vỡ hoặc gãy thành nhiều mảnh.
- Broken Shape Inspection: Phát hiện sản phẩm bị sứt, mẻ hoặc thiếu một phần, nhưng vẫn còn liền khối.
Ví dụ:
- Bánh rơi xuống đất gãy làm 2 → Split Shape Inspection.
- Bánh bị sứt mất một góc khi sản xuất → Broken Shape Inspection.
Kết luận
Trong bài viết này, chúng tôi đã giới thiệu các chức năng kiểm tra lỗi sản phẩm và kiểm tra hình dạng mà máy X-ray có thể thực hiện, đồng thời minh họa bằng những ví dụ thực tế trong sản xuất.
Không chỉ phát hiện dị vật như kim loại, thủy tinh hay đá – vốn là chức năng cơ bản của máy X-ray – các chức năng này còn giúp kiểm tra nhiều lỗi khác của sản phẩm như thiếu nguyên liệu, sai số lượng, sai hình dạng, vỡ, nứt hoặc biến dạng. Tất cả đều có thể kết hợp trong cùng một lần kiểm tra, giúp doanh nghiệp nâng cao chất lượng sản phẩm và giảm nguy cơ hàng lỗi đến tay khách hàng.
Hy vọng bài viết sẽ giúp bạn có thêm góc nhìn về khả năng của máy X-ray và khám phá nhiều ứng dụng hơn ngoài việc chỉ kiểm tra dị vật.
Ở bài viết tiếp theo (phiên bản nâng cao), chúng tôi sẽ hướng dẫn cách lựa chọn chức năng kiểm tra phù hợp nhất trong những trường hợp có nhiều phương pháp có thể sử dụng cho cùng một mục đích, từ đó giúp việc đánh giá sản phẩm đạt độ chính xác và hiệu quả cao hơn.
Mọi thông tin xin liên hệ: Hotline – 0915 669 495 để được hỗ trợ.